Οι ξόβεργες αποτελούν μία από τις πιο διαδεδομένες και καταστροφικές μεθόδους παγίδευσης πουλιών στη χώρα μας.
Πρόκειται για κλαδάκια ή ξυλάκια αλειμμένα με κολλώδη ουσία, στα οποία τα πουλιά παγιδεύονται καθώς προσπαθούν να καθίσουν επάνω τους. Η πρακτική αυτή δεν κάνει καμία διάκριση: Παγιδεύονται σπάνια και προστατευόμενα είδη, αλλά και κοινά πουλιά της υπαίθρου. Κατά την παγίδευση τους τα πουλιά προσπαθούν να ξεφύγουν, καταστρέφοντας το φτέρωμα τους – το οποίο χρειάζεται μήνες για να επανέλθει – ή τραυματίζουν σοβαρά τις φτερούγες και τα πόδια τους, ενώ πολλά πεθαίνουν από το στρες στο οποίο υποβάλλονται.
Συνηθισμένα θύματα είναι τα σπουργίτια, που συχνά καταλήγουν παράνομα στο πιάτο εστιατορίων για κατανάλωση, καθώς και μικρά ωδικά πουλιά όπως οι καρδερίνες – γνωστές για το υπέροχο κελάηδισμά τους – που αιχμαλωτίζονται για να πουληθούν για αιχμαλωσία σε κλουβί.
Σε πολλές περιπτώσεις οι δράστες χρησιμοποιούν και συσκευές αναπαραγωγής ήχων για να προσελκύσουν τα πουλιά — ηχούν κλήσεις ή κελαηδήματα μέσω ηχείων ή κινητών, με στόχο να συγκεντρωθούν τα θύματα σε συγκεκριμένα σημεία. Αυτή η πρακτική είναι επίσης παράνομη και επιδεινώνει το πρόβλημα, καθώς διευκολύνει τη μαζική παγίδευση και την εμπορία άγριων πτηνών.
Η αιχμαλωσία της καρδερίνας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της βαρβαρότητας αυτής της πρακτικής. Εκατοντάδες πουλιά παγιδεύονται κάθε χρόνο με ξόβεργες για να πωληθούν παράνομα και να καταλήξουν σε κλουβιά, εξαιτίας του μελωδικού τους κελαηδίσματος. Στερούνται τη φυσική τους ελευθερία, υποφέρουν από στρες και κακές συνθήκες διαβίωσης και συχνά πεθαίνουν πρόωρα. Η καρδερίνα, εκτός από το μελωδικό της κελάηδισμα, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής υπαίθρου και προστατεύεται αυστηρά από τη νομοθεσία.
Αυτή την περίοδο, όπου πολλά μεταναστευτικά πουλιά διασχίζουν την Ελλάδα, η χρήση ξόβεργων και η αξιοποίηση ηχητικών παγίδων είναι ακόμη πιο επιζήμια, καθώς απειλούν πληθυσμούς που ήδη βρίσκονται υπό πίεση από την απώλεια βιοτόπων και την κλιματική αλλαγή.
Οι ξόβεργες είναι παράνομες και η κατοχή ή χρήση τους τιμωρείται από τον νόμο. Ωστόσο, η πρακτική συνεχίζει να υφίσταται σε διάφορες περιοχές. Δεν πρόκειται για «έθιμο» (κλασσική δικαιολογία στην εκμετάλλευση άγριων ζώων), όπως συχνά ισχυρίζονται οι συλληφθέντες, αλλά για παράνομη και βίαιη πράξη που προκαλεί αδικαιολόγητη ταλαιπωρία και θάνατο σε άγρια ζώα — η επίκληση της παράδοσης δεν νομιμοποιεί την κακοποίηση ή την εμπορία της άγριας ζωής.
Η προστασία της άγριας ζωής είναι υπόθεση όλων μας.
Αν εντοπίσετε ξόβεργες ή συσκευές αναπαραγωγής ήχων που χρησιμοποιούνται για παγίδευση ή περιστατικά παγίδευσης πουλιών, όπως καρδερίνα σε κλουβί:
- Ειδοποιήστε άμεσα το τοπικό Δασαρχείο.
- Μπορείτε επίσης να ενημερώσετε την αστυνομία
- Αποφύγετε να επέμβετε οι ίδιοι, καθώς υπάρχει κίνδυνος αντιπαράθεσης με τους παρανομούντες.
Με την έγκαιρη καταγγελία μπορούμε να βάλουμε τέλος σε αυτήν την παράνομη και βάρβαρη πρακτική. Κάθε πολίτης έχει τη δύναμη να βοηθήσει, ώστε τα πουλιά να συνεχίσουν να πετούν ελεύθερα στον ουρανό.




